HAG/DEN HAAG | 10.03.2005.

“UDRUŽENI ZLOČINAČKI PODUHVAT” HARADINAJA I OSTALIH

Bivši zapovednik OVK i donedavni premijer Kosova se, zajedno sa dvojicom podređenih, tereti za učešće u “udruženom zločinačkom poduhvatu” sa ciljem da se – otmicama, zatvaranjem, mučenjima i ubistvima civila – uklone srpski civili iz oblasti u kojoj je delovao i da se spreči stvarna ili pretpostavljena kolaboracija Albanaca i Roma sa srpskim vlastima.

Trojica bivših zapovednika i pripadnika OVK – Ramuš/Ramush Haradinaj, Idriz Balaj i Lahi Brahimaj, koji su juče stigli u pritvor Tribunala – optuženi su za učešće u “udruženom zločinačkom poduhvatu.” Cilj tog poduhvata, kako se navodi u optužnici sa koje je danas skinut pečat Tribunala, bio je da se uspostavi i učvrsti “potpuna kontrola OVK nad operativnom zonom Dukađin/Dukagjin”, što je ostvarivano “napadima, progonom i prisilnim uklanjanje srpskih civila iz te oblasti, kao i “prinudnim i nasilnim suzbijanjem svake stvarne ili pretpostavljene kolaboracije albanskih i romskih civila sa Srbima.” A to je, kako se navodi, uključivalo “zastrašivanja, otmice, zatočavanja, prebijanja, mučenja i ubistva civila.”

Ramuš Haradinaj, je pre dva dana podneo ostavku na položaj premijera Kosova a u periodu koji pokriva optužnica – od 1. marta do 30. septembra 1998. – bio je komandant OVK s ratnim imenom “Smajl”, u operativnoj zoni Dukađin. Ta zona je uključivala opštine Peć, Dečani i Đakovica, kao i delove opština Istok i Klina. Pored toga što je imao punu kontrolu nad svim snagama OVK u svojoj zoni odgovornosti i što je “uspostavio sistem” u kojem su izvršeni zločini navedeni u optužnici, Haradinaj se tereti da je u nekim prilikama “lično naredio, kontrolisao i učestvovao u premlaćivanjima zatočenih civila”, dok je u drugim prilikama “svojim prisustvom i prećutnim ili otvorenim odobravanjem... ohrabrivao kriminalno ponašanje pripadnika svojih snaga.” Tereti se, pored ostalog, i da je lično učestvovao u otmici osoba koje su kasnije pronađene mrtve, kao i da je “najmanje u jednoj prilici prećutno odobrio pogubljenje jedne zatočene osobe.”

Idriz Balaj, zvani “Toger” ili “Poručnik” je, prema optužnici, bio zapovednik specijalne jedinice poznate kao “Crni orlovi” i bio je podređen Haradinaju. Tereti se da je lično učestvovao u otmicama, mučenjima i ubistvima civila, zatim da je silovao jednu Romkinju ili Egipćanku, posećivao logor OVK u Jablanici i mučio i sakatio zatočenike, kao i da je pokušao da spreči i omete istragu o otmicama i ubistvima civila i uklanjanju njihovih leševa u jezero Radonjić. Za slične zločine Balaj je na Kosovu 2002. osuđen na 15 godina, a kaznu je – do transfera u Hag – izdržavao u zatvoru u Dubravi.

Trećeoptuženi Lahi Brahimaj, blizak rođak Ramuša Haradinaja, je prema optužnici bio zamenik komandanta Operativnog štaba Dukađin i zapovedao je logorom OVK u Jablanici, gde je “naređivao, nadzirao i učestvovao u prebijanjima, mučenjima i ubijanjima zatočenih osoba.” Lično je, kako se navodi, oteo jednu osobu, odveo je najpre u logor Jablanica a zatim na mesto “potencijalnog pogubljenja.”

U ukupno 37 tačaka optužnice, Haradinaj, Balaj i Brahimaj se terete za zločine protiv čovečnosti i kršenja zakona i običaja ratovanja. Njihovo prvo pojavljivanje pred sudijom Tribunala moglo bi da bude održano već sutra posle podne.