HAG/DEN HAAG | 17.05.2012.

"CRVENE BERETKE" KAO "POLUSAMOSTALNA JEDINICA"

Optužba tvrdi da su Crvene beretke u Bratuncu bile pod komandom Državne bezbednosti Srbije, kao i da su pripadnici službe učestvovali u operaciji PAUK u Zapadnoj Bosni, pod direktnom kontrolom Jovice Stanišića i Franka Simatovića. Odbrana "ne tvrdi" da niko iz DB nije imao kontakte sa Beretkama u Bratuncu, ali kaže da su bile "polusamostalna jedinica", povremeno pod komandom VRS

U završetku unakrsnog ispitivanja Dejana Plahute, svedoka odbrane Franka Simatovića, tužiteljica je osporavala njegov kredibilitet. Simatović se uz Jovicu Stanišića, šefa Državne bezbednosti (DB) Srbije, tereti za ubistva, progone, deportacije i druge zločine policijskih i paravojnih jedinica iz Srbije u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

Analizirajući delove svedokovog ličnog dosijea tužiteljica je ukazivala da je njegova "bezbednosna provera" urađena gotovo pola godine pošto je primljen u Jedinicu za antiteroristička dejstva (JATD) DB Srbije. Uprkos velikom broju "disciplinskih problema" koji se navode u dosijeu, zadržan je u jedinici i postao pripadnik naslednice JATD – Jedinice za specijalne operacije. Plahuta je međutim odbacio većinu navoda o prekršajima iz dosijea poput krađe, pušenje marihuane i konzumiranje alkohola, objašnjavajući da nadležni nisu voleli "njegov stil" pošto je nosio minđušu i marame sa američkom i britanskom zastavom. To je, kaže, bio njegov "tihi protest" protiv vlasti.

Plahuta je u glavnom ispitivanju naveo da Boško Nešković nije bio u sastavu JATD DB Srbije, čiji je član svedok bio od kraja 1994. godine. Nešković se u dokumentu VRS pominje kao vođa "Crvenih beretki" u Bratuncu. Tužiteljica je pokazala Neškovićev lični dosije iz DB Srbije, čiju autentičnost odbrana osporava.

Tužiteljica je svedoku iznela tezu da su Radojica Božović i Milorad Luković Legija vodili taktičke grupe u okviru operacije PAUK "u koordinaciji i pod direktnom komandom" Jovice Stanišića i Franka Simatovića. Operacija "Pauk" sprovedena je od jeseni 1994. do leta 1995. godine u Zapadnoj Bosni kao podrška jedinicama Fikreta Abdića u obračunu sa Petim korpusom Armije BiH, a tužioci ukazuju na nju kao na primer umešanosti srpske tajne službe u borbene akcije van Srbije. Svedok je rekao da sa Božovićem i Legijom nikada nije razgovarao. Kako bi potkrepila navode da su u istoj operaciji Mića Petaković, Zoran Vulić i Dušan Momčilović bili saradnici DB, a ne MUP RSK, kako je Plahuta svedočio u glavnom ispitivanju, tužiteljica je prikazala njihove lične dosijee iz DB. U tim dokumentima stoji da su bili zaposleni u DB u vreme operacije PAUK. Svedok je ponovio da ih je samo jednom sreo i da je od kolege čuo da rade za MUP RSK.

Stanišićev branilac je međutim sugerisao da postoji mogućnost da su neki naknadno dopunjavali lične dosijee podacima o trajanju zaposlenja kako bi ostvarili pravo na penziju. Osvrćući se na tezu tužilaštva da su Crvene beretke iz Bratunca bile pod kontrolom srpske tajne službe, branilac je istakao da "ne tvrdi da niko iz DB nije imao kontakta sa tom jedinicom", ali da se radilo o "polusamostalnoj jedinici" koja je povremeno bila pod komandom VRS. Svedok se sa tim navodima složio.