HAG/DEN HAAG | 01.03.2016.

OSPORAVANJE ODGOVORNOSTI ZA MARKALE 2

Odbrana Ratka Mladića uz pomoć norveškog oficira Pera Ojena nastojala osporiti odgovornost za incident na Markalama iz avgusta 1995. godine. Prema Ojenu, u prvom izvještaju vojnih posmatrača UN se navodi da se ne može sa sigurnošću utvrditi koja je od zaraćenih strana ispalila pet minobacačkih granata u pravcu Markala, a on ne zna da li je taj izvještaj naknadno mijenjan

Nakon jednomjesečne pauze u suđenju danas jenastavljen dokazni postupak odbrane Ratka Mladića, bivšeg komandanta Glavnog štaba VRS, optuženog za genocid i druge zločine u BiH. Odbrana je na klupu za svjedoke izvela norveškog oficira Per Ojena/Oien, bivšeg višeg vojnog posmatrača UN u Sarajevu. Njegovim iskazom, odbrana je nastojala da ospori da je srpska stranaodgovorna za incident na Markalma, u kojem je 28. avgusta 1995. godine ubijeno 43 a ranjeno 75 Sarajlija.

Potpukovnik Ojen je na dužnosti u Sarajevu bio od marta do oktobra 1995. godine. Na dan incidenta, nekih dvadesetak minuta prije ekplozije, provezao se pored Markala na putu do sjedišta UNMO smještenom u zgradi PTT. Po saznanju o incidentu otišao je na lice mjesta kako bi se pobrinuo da tim zadužen za istragu nesmetano obavi svoj posao, a nakon toga se vratio u štab. On lično nije učestvovao u istrazi.

Mladićev branilac Dragan Ivetić se fokusirao na prvi izvještaj vojnih posmatrača o istrazi. U izvještaju kapetana Forda upućenom komandi UN u Zagrebu u ponoć 28. avgusta se navodi da nije moguće odrediti izvor vatre, tj. koja je od zaraćenih strana ispalila projektil. Taj izvještaj, prema Ojenovim saznanjima, naknadno nije mijenjan niti su vojni posmatrači vršili neku drugu istragu. Ivetić je citirao i dio iskaza holandskog generala Nikolaja/Nicolai, bivšeg načelnika štaba Unprofora, o sastanku visokih oficira UN na kojem je razgovarano o preliminarnim rezultatima istrage. Nikojal je tada rekao da prilikom utvrđivanja izvora vatre nije isključena ni mogućnost da su Bošnjaci granatirali svoj narod, mada on nikada nije vidio nijedan dokaz za to.

Ojen kaže da je u junu 1995. obaviješten da je jedan od podređenih oficira, izvjesni Hansen, otišao kod oficiru za vezu Armije BiH i rekao mu da “prestanu da gađaju svoje ljude”.Takav potez svog podređenog svjedok je nazvao “blesavim” jer ga ga je zbog toga bosanska strana proglasila “personom non grata” i morao je otići. Tužilac Adam Veber/Weber je u unakrsnom ispitivanju ukazao da se radilo o Dancu Tomasu/Thomas Hansenu, koji je u jednom od izvještaja naveo da je modifikovana avio bomba koja je 28. juna 1995. godine pogodila zgradu televizije ispaljena sa položaja Armije BiH.

Tužilac Veber je citirao izvještaj Sarajevsko-romanijskog korpusa od 30. juna 1995. godine u kojem general Dragomir Milošević prenosi Mladićeve čestitke srpskim artiljercima na "preciznim odgovorima na muslimanske napade" i, posebno, na direktnom pogotku u zgradu sarajevske televizije koja se, u tom dokumentu, opisuje kao "centar medijskih laži protiv pravedne borbe srpskog naroda."

Odbrana je pokušala da umanji vrijednost tog dokaza tužilaštva sugerišuci da izvještaj ukazuje da je u tom periodu bilo “puno bombi kućne radinosti”.