HAG/DEN HAAG | 22.01.2015.

PRESUDA U SPORU HRVATSKE I SRBIJE 3. FEBRUARA 2015.

Sudije najvišeg svetskog suda će u utorak 3. februara 2015. godine saopštiti presudu po uzajamnim tužbama Hrvatske i Srbije za kršenje Konvencije o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida

U Međunarodnom sudu pravde je danas saopšteno da će 3. februara 2015. godine biti izrečena presuda u sporu po uzajamnim tužbama Hrvatske i Srbije za kršenje Konvencije o sprečavanju i kažnjavanju genocida.

Spor je u julu 1999. godine pokrenula Hrvatska, optužujući tadašnju SR Jugoslaviju da su vojne, policijske i paravojne snage pod njenom komandom počinile genocid na području Knina, Istočne i Zapadne Slavonije i Dalmacije. Po podacima koje je predstavila Hrvatska, u napadima je ubijeno više do 12 hiljada ljudi, desetinama hiljada su nanete teške fizičke i psihičke patnje, uništeno je na stotine hiljada kuća i 1.400 verskih objekata, više od 7.700Hrvata je bilo u zatočeničkim centrima u Srbiji i drugim delovima bivše Jugoslavije a više od 550.000 ljudi je raseljeno. Srbija je najpre podnela prigovor na nadležnost suda koji je odbačen 2008. godine a zatim i protivtužbu tvrdeći da je Hrvatska tokom rata, u operaciji "Oluja" 1995. godine počinila genocid nad Srbima u nameri da ih potpuno ili delimično uništi kao etničku grupu.

Dve države su u martu 2014. godine pred sudom razmenile usmene argumente o suštini spora. Hrvatska je dokazivala "genocidnu nameru" Beograda da tokom rata 1991. do 1995. godine "potpuno ili delimično" uništi nesrpsko stanovništvo na delovima hrvatske teritorije. Srbija je, s druge strane, tvrdila da Beograd ne može da bude odgovoran za dela i propuste pre 27. aprila 1992. kada je SR Jugoslavija formalno uspostavljena kao država. Predstavnici Beograda su, takođe, tvrdili da se većina zločina za koje se Srbija tereti dogodila 1991. godine a da se malobrojni zločini nakon aprila 1992. ne mogu okarakterisati kao genocid.

Obrazlažući navode protivtužbe, Srbija je tvrdila da su "masovna ubistva tokom i nakon operacije Oluja dosegla razmere genocida". Tokom rata u Hrvatskoj je, tvrdili su zastupnici Srbije, ubijeno blizu 6.400 Srba, od čega oko 1.700 u Operaciji Oluja, dok je oko 200 hiljada krajinskih Srba napustilo svoje domove u Hrvatskoj. Predstavnici Beograda tvrde i da se oko 1.700 ljudi i dalje vodi kao nestalo a 400 ekshumiranih tela čeka na identifikaciju.

Hrvatska je priložila iskaze devet svedoka i tri eksperta od kojih je Srbija tražila da unakrsno ispita pet svedoka i jednog veštaka. Budući da je Hrvatska odustala od unakrsnog ispitivanja sedam srpskih svedoka i jednog veštaka, njihove su izjave direktno uvedene u spis bez ispitivanja pred najvišim svetskim sudom, nadležnim da presuđuje u sporovima između država.