HAG/DEN HAAG | 07.03.2014.

IMA LI DOKAZA O "GENOCIDNOJ NAMERI" SRBIJE

U izlaganju o nameri Srbije da "…potpuno ili delimično uništi nesrpsko stanovništvo u Hrvatskoj", britanski advokat Kir Starmer je ukazao na 17 dokaza koji, po njemu, potvrđuju postojanje takve namere. Da li je Međunarodni sud pravde nadležan da presuđuje o događajima od pre 27. aprila 1992. kada je SR Jugoslavija formalno konstituisana kao država?

Nakon jučerašnjeg izlaganja koje se odnosilo na "genocidno ponašanje" Srbije, britanski advokat Ser Kir/Keir Starmer je danas ukazao na "genocidnu nameru" Beograda da tokom rata 1991. do 1995. godine "potpuno ili delimično" uništi nesrpsko stanovništvo na delovima hrvatske teritorije. Starmer iznosi argumentaciju ispred pravnog tima Hrvatske koja je u julu 1999. godine pokrenula spor protiv Srbije optužujući je za kršenje Konvencije o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida.

U opširnom izlaganju Starmer je ukazao da je cilj udruženog zločinačkog poduhvata srpskog rukovodstva bio da "obezbedi kontrolu nad trećinom hrvatske teritorije, kako bi je transformisao u državu pod srpskom dominacijom". Motiv je, rekao je, bilo pripajanje tuđe teritorije udruženo sa željom srpskog rukovodstva za etnički čistom Velikom Srbijom. Razmere zločina, uključujući široko rasprostranjena ubistva, mučenja, seksualno nasilje i deportacije, po njemu, ukazuju na "jasnu nameru" srpskog rukovodstva, JNA i snaga pod njenom kontrolom da "unište većinu hrvatskog stanovništva koje je živelo na toj teritoriji".

Dokazi genocidne namere se, ukazao je dalje britanski advokat, nalaze "u srpskoj političkoj doktrini koja je pripremila klimu za genocidnu politiku usmerenu na uništavanje hrvatskog stanovništva". U prilog toj tezi, po Starmeru, govore i izjave srpskih političara, propaganda srpskih medija i video dokazi, kao i nesrazmerna vojna sila kojom su napadnuta hrvatska sela i gradovi, potom priznanje JNA da su pripadnici paravojnih formacija "vršili genocid" kao i bliska saradnja srpskih snaga. Dokazi genocidne namere, ukazuje Starmer, su i rasprostranjenost napada i njihova usmerenost na isključivo hrvatsko stanovništvo, obeležavanje Hrvata belim trakama, broj ubijenih i nestalih, težina nanetih povreda, upotreba pogrdnog jezika, prisilno premeštanje, sistematsko pustošenje i uništavanje religioznih i spomenika kulture, demografske promene i na kraju propust Srbije da kazni počinioce zločina.

Starmer je podsetio da je Srbija nakon zauzimanja Vukovara 18. novembra 1991. godine, imala priliku da pokaže da joj je namera bila "prosto" preseljenje stanovništva. Međutim, Srbija je, smatra Starmer, zalupila ta vrata nakon što je oko 300 ljudi izvedeno iz vukovarske bolnice a njih najmanje 194 je streljano na poljoprivrednom dobru Ovčara.

Prva runda iznošenja argumenata Hrvatske završena je izlaganjem profesora međunarodnog prava Džejmsa Kraforda/James Crawford o pitanju nadležnosti. Srbija je u preliminarnoj fazi spora tvrdila da sud nema nadležnost u odnosu na događaje pre 27. aprila 1992. godine kada je SR Jugoslavija, odnosno Srbija, formalno konstituisana kao država. Stav predstavnika Beograda je da do tada Srbija nije bila članica UN niti potpisnica Konvencije o genocidu.

Profesor Kraford, međutim, tvrdi da nadležnost Međunarodnog suda pravde počiva na odredbama o sukcesiji po kojima nova država preuzima prava i obaveze države prethodnice, uključujući i obaveze iz međunarodnih ugovora. Kraford takođe tvrdi da postoje dokazi na osnovu kojih se delovanje JNA može pripisati Srbiji te da za nadležnost suda nije relevantno da li je Srbija u vreme zločina bila konstituisana kao država.Bez obzira da li je bila stara država ili nova država konstituisana Ustavom od 27. aprila 1992. godine, Srbiju su sve vreme obavezivale odredbe Konvencije o genocidu a sud ima nadležnost da odlučuje o kršenju njenih odredaba, zaključio je Kraford.

Rasprava po uzajamnim tužbama Hrvatske i Srbije nastavlja se u ponedeljak kada će predstavnici Beograda odgovoriti na argumente hrvatske strane. Srbija će potom obrazložiti navode protivtužbe koju je u januaru 2010. godine podigla protiv Hrvatske pod optužbom da je pre, tokom i nakon operacije Oluja u leto 1995. godine počinila genocid nad srpskim stanovništvom u Hrvatskoj.