HAG/DEN HAAG | 01.04.2014.

HRVATSKA: "ODBACITI SRPSKU PROTIVTUŽBU ZA GENOCID"

U završnoj replici na argumente Srbije, Hrvatska se usprotivila svakom poređenju Franje Tuđmana i njegovih saradnika sa nacistima i od Međunarodnog suda pravde zatražila da odbaci protivtužbu Srbije za genocid u operaciji "Oluja"

U završnom odgovoru na argumentaciju zastupnika Srbije, šef hrvatskog pravnog tima Vesna Crnić-Grotić je pozvala Međunarodni sud pravde da odbaci navode srpske protivtužbe u kojoj se tvrdi da je u toku i nakon operacije "Oluja" počinjen genocid u organizaciji državnog vrha Hrvatske. Prošle sedmice je, podsetimo, okončano i iznošenje argumentacije po tužbi Hrvatske u kojoj je Srbija okrivljena za genocid nad hrvatskim stanovništvom od 1991. do 1995. godine.

Na početku današnje rasprave na argumente srpske strane u vezi sa "Olujom" u ime Hrvatske je odgovorio britanski profesor Kir/Keir Starmer. On je naveo da je Srbija tokom rasprave "odustala" od prvobitne teze o nezakonitom granatiranju Knina i drugih krajinskih gradova i oslonila se na druge pokazatelje navodne genocidne namere hrvatskog rukovodstva, pre svega na transkript sastanka predsednika Tuđmana sa vojnim vrhom na Brionima 31. avgusta 1995. godine, pet dana pre početka operacije "Oluja".

Starmer se osvrnuo i na tvrdnju srpskog tima da su napadi na izbegličke kolone i ubistva "svih Srba" koji nisu uspeli da pobegnu pokazatelj čina genocida i namere da se etnička grupa uništi delimično ili u celini. Kaže da su bila samo četiri napada na izbegličke kolone u Hrvatskoj, kao i da nije istina da su svi civili koji su zatečeni kod svojih kuća pobijeni. Primera radi, naveo je, 4.000 srpskih civila je smešteno u sabirne centre na području Hrvatske, a 400 zarobljenih pripadnika Srpske vojske Krajine je procesuirano zbog ratnih zločina. Ništa od toga, zaključuje Starmer, ne ukazuje na genocidnu nameru da se uništi grupa krajinskih Srba.

Drugi britanski profesor iz hrvatskog tima – Filip Sends/Phillipe Sands – osvrnuo se na navode svog kanadskog kolege iz srpskog tima Vilijama Šejbasa/William Schabas, pre svega one koje se odnose na genocidnu nameru Franje Tuđmana. Radi se, kaže Sends, o "neprikladnim" napadima "ad hominem" u kojima su potezi bivšeg predsednika Hrvatske u više navrata upoređeni sa postupcima nacista u Drugom svetskom ratu. Takav pristup, smatra član pravnog tima Hrvatske, ne zaslužuje nikakav komentar.

Profesor Sands navodi da je tokom rasprave Srbija imala selektivan pristup presudama Haškog tribunala, prihvatajući, u slučaju hrvatskih generala, samo prvostepenu presudu, a odbacujući nalaze svih veća u predmetima Milana Martića ili Mrkšića i Šljivančanina. On to smatra "fatalnom slabošću" srpske protivtužbe.

U poslednjem delu današnje rasprave, i Vesna Crnić-Grotić se osvrnula na presude Haškog tribunala navodeći da 21 godinu nakon njegovog osnivanja pred tim sudom niko od Hrvata nije pravosnažno osuđen za zločine počinjene u Hrvatskoj, niti je u vezi sa tim donesen ijedan nalaz o postojanju udruženog zločinačkog poduhvata. Čak ni u osuđujućoj prvostepenoj presudi hrvatskim generalima, navodi ona, nema elemenata koji ukazuju na genocid, jer su sudije zaključile da, uprkos postojanju udruženog zločinačkog poduhvata sa namerom da se proteraju Srbi, cilj hrvatskog rukovodstva nije bio da se srpski civili ubiju, povrede, niti da se njihova imovina uništi. Genocida, dakle, po šefu hrvatskog tima nema čak iako se uzmu najgori dokazi po Hrvatsku, odnosno oni iz prvostepene presude Gotovini i Markaču.

I ona je navode profesora Šabasa o Tuđmanu nazvala "zapaljivom retorikom" prikladnom jedino za unutrašnju upotrebu pred javnošću Srbije. Suprotstavljajući se bilo kakvom poređenju Tuđmana sa nacistima, podsetila je da se on u Drugom svetskom ratu borio na strani partizana.

Nakon što se zahvalila srpskom timu, sudijama i svima koji su omogućili nesmetano odvijanje procesa, Vesna Crnić-Grotić je pozvala sudije da odbace protivtužbu Srbije. Tako je okončano jednomesečno iznošenje argumenata po međusobnim tužbama Hrvatske i Srbije za genocid, nakon čega se sudsko veće kojim predsedava slovački sudija Peter Tomka povuklo na većanje o presudi.